دسته‌بندی‌ها: لینوکس

درانکلین

28 Dec 2025
#لینوکس#مدیریت_سیستم

کرنل‌های لینوکس؛ وقتی اسم‌ها زیاد می‌شوند و مفهوم گم!

این پست به‌صورت مفهومی تفاوت کرنل‌های مختلف لینوکس مثل Mainline، LTS، Zen، Hardened و همچنین WSL2 را توضیح می‌دهد. هدف این است که نشان دهد این کرنل‌ها انتخاب‌های هم‌سطح نیستند و هرکدام برای یک سناریوی مشخص طراحی شده‌اند؛ بنابراین انتخاب درست کرنل به این بستگی دارد که لینوکس را کجا و برای چه کاری اجرا می‌کنید.

10 Dec 2025
#لینوکس#برنامه‌نویسی

ساختن کوچک‌ترین لینوکس شخصی من (از کرنل تا Lua)

توی این پروژه از صفر یک لینوکس ۶۴ بیتی خیلی مینیمال می‌سازم: اول با tinyconfig و چند تنظیم دستی، یک کرنل کوچک برای x86_64 می‌سازم و توی QEMU بوت می‌کنم تا به خطای no working init found برسم. بعد، یک init فوق‌ساده با Rust + اسمبلی می‌نویسم (بدون std و libc) که مستقیماً با system callها کار می‌کند و نقش PID 1 را می‌گیرد. در آخر، Lua را استاتیک کامپایل می‌کنم، همراه با init داخل یک initramfs می‌گذارم، و با ابزارهای خود کرنل یک ISO قابل بوت می‌سازم که می‌تواند Lua را روی این دنیای خیلی کوچک لینوکسی اجرا کند. هدف، ساخت یک دیستروی روزمره نیست؛ هدف این است که کوچک‌ترین لینوکسی را بسازم که واقعاً می‌فهمم از درون چطور کار می‌کند.

04 Dec 2025
#حریم‌خصوصی#مالکیت‌داده

وقتی دسکتاپ تبدیل به محصول می‌شود: مایکروسافت، valve و نبرد آرام برای آزادی کاربر

در این پست، تفاوت میان رویکرد محدودکننده و تجاریِ ویندوز با رویکرد باز و کاربرمحور valve را بررسی می‌کنیم. توضیح می‌دهیم که چطور ویندوز ابزارهای پایه را به محصولات وابسته به AI و cloud تبدیل کرده، در حالی که valve با SteamOS و Steam Machine و پروژه‌های متن‌باز آزادی و کنترل را به کاربر برمی‌گرداند. همچنین نشان می‌دهیم که رشد لینوکس فقط نتیجهٔ پیشرفت خودش نیست، بلکه به‌خاطر محدودتر شدن جایگزین‌ها هم هست. در نهایت این پست آیندهٔ دسکتاپ را انتخابی میان کنترل و آزادی تصویر می‌کند

19 Nov 2025
#ترمینال#سطح‌دسترسی#لینوکس#مدیریت_سیستم

راهنمای کامل دستور id در لینوکس

دستور id چه اطلاعاتی از کاربر نمایش می‌دهد، چطور می‌شود UID و GID و گروه‌ها را دید و کدام گزینه‌ها کاربردی‌ترند. همچنین نشان می‌دهد در چه موقعیت‌هایی مثل رفع خطاهای Permission، بررسی کاربران سرور یا کنترل اجرای اسکریپت، id مفید است.

01 Sep 2025
#دی‌گوگل#حریم‌خصوصی#امنیت#سلف‌هاست#رزبری‌پای#مالکیت‌داده

چرا گوگل رو کنار گذاشتم؟ (Degooglize)

تو این پست توضیح می‌دم چرا تصمیم گرفتم خودم رو از گوگل جدا کنم. چون حریم خصوصی و مالکیت داده‌هام برام مهمه، سرویس‌های گوگل رو کم‌کم با سرویس‌های شخصی‌سازی‌شده مثل Nextcloud، Vaultwarden و MailWizz جایگزین کردم و همشون رو روی یک Raspberry Pi 5 بالا آوردم. مسیرش سخت و زمان‌بر بود، ولی الان حس می‌کنم کنترل بیشتری روی داده‌هام دارم و مستقل‌تر شدم. آخر سر هم بقیه رو تشویق می‌کنم که از قدم‌های کوچک شروع کنن و کم‌کم پیش برن.